Veteranen zijn alle (oud-)militairen met de Nederlandse nationaliteit die het Koninkrijk dienden in oorlogsomstandigheden. Of daarmee overeenkomende situaties, zoals vredesmissies in internationaal verband. 

Praat met iemand die hetzelfde heeft meegemaakt.

of vind een groep
TODO

“Ik hoef geen medelijden, alleen begrip.” - Reinier

lees meer

Bron: https://www.defensie.nl/onderwerpen/veteranen/wie-zijn-veteraan 

(Ministerie van Defensie, 2021) 

Boeken & artikelen

  • Achter de maskers van het stilzwijgen | Esther Soselisa

    Hoe is het mogelijk? Je wordt geboren met een trauma dat niet van ‘jou’ is, maar dat overgedragen wordt door de generaties ervoor. Deze belevenissen kunnen wel tot 5 à 7 generaties doorgegeven worden.

    In dit boek ondervindt de auteur de generatieproblematiek als dochter van een half joodse moeder en een Indonesische/Molukse vader die beiden uit oorlogssituaties kwamen. Haar hele leven is doorspekt met onbegrip, verbaal en fysiek geweld. Als volwassenen vrouw – getrouwd met een veteraan – neemt zij de beslissing om te gaan leven in plaats van te overleven en om herhaling voor haar twee zoons, de zogenoemde anjerkinderen, te voorkomen. Dit boek is deels autobiografisch en vormt een handleiding om te komen tot een leven met volop vreugde en intensiteit.

    lees meer
  • De plicht tot hulp | Mimi Mentink-Heshusius

    De Post-traumatische stress-stoornis bij een Nederlandse VN-militair
    Persoonlijk verslag van de vrouw van een Nederlandse militair, die last kreeg van een post traumatische stress stoornis (PTSS), nadat hij voor VN-taken werd uitgezonden naar Libanon. Zij beschrijft hoe ze met de problemen die zij hebben in hun leven daarna omgaan.

    lees meer
  • De strijd van een Libanon veteraan | Sjoerd Post

    Dit is een 103 bladzijden tellend levensverhaal van een Libanon veteraan. Tamelijk terloops komt aan de orde dat de hoofdpersoon, Jon Kunstman, een Post Traumatische Stress Stoonis heeft opgelopen en daarvoor behandeling heeft ondergaan.

    lees meer
  • De Verborgen Waarheid | Raoul Janssen

    Raoul Janssen krijgt in 2008 de diagnose PTSS, post traumatische stress stoornis. Dat is vijftien jaar na zijn trauma-ervaring in voormalig Joegoslavië. PTSS is een angststoornis die in een ernstige stressgevende situatie begint, in zijn geval de levensbedreigende oorlogssituatie. Met spanningsmigraine, slapeloosheid en agressie gaat hij tenslotte in therapie. Wanneer familie en vrienden hem bevragen komt hij op het idee om een boek te schrijven. Raoul Janssen beschikt dan niet over boeken van ervaringsdeskundigen, enkel de perspectieven van psychiaters en hulpverleners. In dit werkje heeft hij de meest ingrijpende ervaringen schetsmatig vereeuwigd. Janssen hoopt lotgenoten te steunen en hoopt vooral dat zij sneller hulp zullen zoeken. Niet in het minst is het zijn bedoeling dat Defensie leert meekijken en militairen niet aan hun lot worden overgelaten.

    lees meer
  • Killed in action | Mark Schouwink, Gisela Schouwink

    Gerard en Gisela Schouwink beschrijven in dit boek hoe hun zoon Mark Schouwink vijf jaar geleden overleed gedurende een missie in Afghanistan. Mark bestuurde een auto die over een berm bom reed. Twee collega’s raakten zwaar gewond, Mark Schouwink en Dennis van Uhm stierven. Het verhaal wordt aangevuld met brieven, dagboekfragmenten, e-mails en condoleances. Het is een document gemaakt ter ere van Mark, maar zal ook mensen met een PTSS na een oorlogstrauma opgelopen kunnen steunen. Boek van 167 pagina’s, geïllustreerd met kleurenfoto’s waarvan de opbrengst gaat naar de stichting Hulphond Nederland t.b.v. project Veteranenhond.

    lees meer
  • Mijn onzichtbare vijand | Steven Gelders, Inge Delva

    Elke dag vechten getekend voor het leven
    Boek van 192 pagina’s waarin in drie delen beschreven wordt hoe Steven Gelders crashed nadat hij als paracommando en lid van de Belgische special forces uitgezonden was, deelnam aan 6 militaire missies in Somalië, Rwanda, Burundi en Zaïre. Een groot deel van het boek (tot pagina 158) wordt gebruikt om de ervaringen gedurende de missies te beschrijven. Die missies waren vol geweld en traumatische ervaringen, waardoor hij grote moeite heeft met de terugkeer naar een normaal civiel bestaan. Hij beschrijft zijn persoonlijke ervaringen in Afrika tijdens energievretende spannende en stressvolle acties tegen elkaar wedijverende rebellengroepen. Hij vertelt open en duidelijk over de honger en ellende van de bevolking in deze gebieden, de gewelddadigheid in deze landen, de corruptie bij de lokale politici. Uiteindelijk gaat hij in op zijn problemen bij thuiskomst, hoe hij weer moest wennen, zich aanpassen, en re-integratie. Het syndroom van Tietze bij hem werd ontdekt en hij besluit dan gezond te gaan leven.

    lees meer
  • Mijn papa was soldaat in een ver land | Ron de Vos

    Het verhaal van een moeilijke reis terug
    Voorleesboek voor jonge kinderen over een vader die last heeft van een Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS), nadat hij in het leger heeft gediend en uitgezonden werd op een vredesmissie ‘in een ver land’. Met bij iedere pagina een illustratie van Marloes Coolen. Ook bevat het boek een toelichting voor volwassenen, waarin o.a. wordt uitgelegd dat onverwerkt verdriet inter-generationeel kan worden, dat wil zeggen dat kinderen de pijn van hun ouders overnemen. Ron de Vos schreef dit boek omdat partners van uitgezonden militairen met jonge kinderen zochten naar een voorleesboek met verhaaltjes over uitzending naar een vredesmissie en de periode erna. Goed en invoelbaar geschreven.

    lees meer
  • NL-Peacekeeper | Barry Hofstede

    Barry Hofstede nam in de jaren ’90 deel aan de VN vredesmacht in Bosnië en ging – nadat hij huiswaarts keerde – jarenlang door een hel. In dit boek beschrijft hij via dagboekfragmenten, toneel- en theaterteksten en columns de impact op zijn leven van deze missie en hoe het hem uiteindelijk lukt om zijn leven weer op de rails te krijgen.

    lees meer
  • Oorlog in mijn kop | Niels Veldhuizen

    Niels Veldhuizen beschrijft de gevolgen die de uitzending naar Afghanistan als militair verpleegkundige voor hem hebben op zijn leven na de uitzending. Hij blijkt niet meer dezelfde te zijn als voor de uitzending. Hij lijdt aan het Post Traumatisch Stress Syndroom, waardoor zijn leven en dat van zijn naasten ontwricht raakt. Het boek is direct- en op sommige plaatsen bijna cynisch- geschreven. Hoofdstukken over zijn uitzending naar Afghanistan worden afgewisseld met hoofdstukken over zijn leven thuis en de impact die de uitzending hierop heeft. Het boek telt 173 pagina’s.

    lees meer
  • Oude soldaten sterven niet | Maria Vonk

    Boek van 175 pagina’s waarin Maria Vonk het verhaal van Pieter Vonk heeft opgetekend, die opgroeide in een groot gezin in de Amsterdamse Jordaan van vlak na de eerste wereldoorlog, vocht in Nederlands Indië en last kreeg van PTSS, Parkinson en Alzheimer. Het boek bevat 41 zeer korte hoofdstukjes wordt beschreven hoe de ziekten van de oud-commandant van het regiment Huzaren uit het Nederlandse leger verlopen, die nu onbegrijpelijk ‘dienstbevelen’ van verplegend personeel moet opvolgen. Herinneringen komen boven die gaan over zijn jeugd, de politionele actie in Indonesië, de Tweede Wereldoorlog.

    lees meer

Organisaties & websites

Anders & tips

  • Checkpoint

    In het magazine lees je informatie over verschillende missies, ervaringen van veteranen, het laatste nieuws en achtergrondverhalen. Ook vind je er speciale aanbiedingen voor houders van de Veteranenpas.

    lees meer www.nlveteraneninstituut.nl
  • Stichting hulphond

    Stichting Hulphond Nederland leidt honden op om mensen met een lichamelijke beperking of epilepsie een zelfstandiger leven te geven. Sinds kort worden ook hulphonden opgeleid speciaal voor veteranen met PTSS.

    lees meer www.hulphond.nl
  • Veteranenloket Centraal Aanmeldpunt

    088 334 00 00 (24/7 bereikbaar)

    lees meer www.nlveteraneninstituut.nl

Cursussen

Films & video's

  • Hidden Wounds, PTSS, de stille oorlog thuis

    Reinier Pol diende als beroepsmilitair in Bosnië en lijdt daar nog steeds onder. De film/documentaire Hidden Wounds gaat over PTSS.

    Winnaar van het Chicago International Movies and Music Festival (CIMMFest).
    Uit het juryrapport Hidden Wounds is de winnaar van de Best Short Documentary Award van: “This powerful and innovative film is an immersive and interactive hybrid of music video and documentary that explores the emotional impact of war on veterans from around the world.”

    De film won ook de Corti Da Sogni Videoclip Award op het filmfestival van Ravenna – International shortfilm festival Corti da Sogni – 15th Edition.
    Hidden Wounds is een interactieve videoclip over veteranen met PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis) aan de hand van het nummer Hidden Wounds van de Belgische band dEUS.

    lees meer www.hiddenwounds.be
  • Veteranen in therapie

    “De film van Coen Verbraak schetst een heel realistisch beeld van de behandelingen van veteranen met PTSS in Centrum ‘45. De documentaire heeft me wel een aantal slapeloze nachten gekost. Ik maakte me bijvoorbeeld zorgen over de privacy van de veteranen. Ze tonen zich heel open en bloot en vertellen veel over hun leven. Dat kan een grote impact hebben op iemand en van tevoren had ik geen idee hoe de kijker daarop zou reageren.

    lees meer www.veteranendag.nl

Ervaringsverhalen

  • “Ik hoef geen medelijden, alleen begrip.”

    Reinier Pol is een van de vele veteranen met PTSS in Nederland. Op het eerste oog is hij een gewone man met een vrouw, zoon, hond en twee katten. Alleen zijn indrukwekkende postuur verraadt misschien een militair verleden. Door zijn PTSS is hij voor 80 procent arbeidsongeschikt verklaard. De dagen dat hij wel kan werken, runt hij zijn eigen paintballcentrum. De afgelopen jaren zijn voor hem een echte lijdensweg geweest.
    In 2000 diende Reinier als beroepsmilitair in Bosnië en Herzegovina, in het voormalige Joegoslavië. Vijf jaar ervoor was er een einde gekomen aan de bloederige Bosnische burgeroorlog.

    Reinier zat bij de zogenoemde Stabilization Force (SFOR), die erop moest toezien dat de regels van de getekende vrede nageleefd werden. Daarvoor moesten ze rust en kalmte uitstralen naar de bevolking en tegelijkertijd altijd op hun hoede zijn. De spanningen in het gebied waren nog lang niet verdwenen en overal lagen mijnen. Er kon elk moment iets misgaan. De stress die dat meebracht was enorm, ook al waren er geen grote incidenten.
    Terug in Nederland kon hij zijn manier van denken uit Bosnië niet afschudden. “Als je ergens komt, zoek je meteen naar de nooduitgang, ga je met je rug tegen de muur zitten en wil je het overzicht houden”, vertelt hij. Ook merkte hij dat hij steeds sneller geïrriteerd raakte en een korter lontje kreeg.

    Pas in 2009, bijna tien jaar na zijn missie, stortte Reinier echt in. Dat gebeurde nadat hij in zijn woonplaats Dordrecht zag hoe een negentienjarig meisje door een bus werd aangereden. Hij ging ernaartoe om haar te helpen maar ze overleed in zijn armen.
    Na dat ongeluk werden zijn psychische klachten ernstiger. “Toen merkte ik ook dat ik heel veel beelden terugkreeg van eerdere situaties. En ineens kwamen ook de klassieke tekenen, zoals niet kunnen slapen. Dat bleek dus PTSS te zijn.”

    Onder andere door therapie gaat het nu een stuk beter met hem dan in 2009, maar hij heeft nog een lange weg te gaan. Toen hij de film Hidden Wounds terugzag, was Reinier diep geraakt. En dat effect hopen de makers bij meer mensen te hebben, vooral bij jongeren. Filmmaker Arnold van Bruggen vertelt dat ze daarom hebben gekozen voor de flitsende stijl van een muziekvideo, met het nummer Hidden Wounds als leidraad. “Daar bereik je juist de mensen mee die in de omgeving van de soldaten verkeren, als zij terugkeren van het front.” Ook Reinier hoopt dat mensen door deze film begrijpen waarom mensen veranderen na hun diensttijd. “Medelijden hoef ik niet, alleen begrip”, zegt hij er expliciet bij. Zijn militaire vechtlust heeft hem altijd geholpen en zo zal dat de komende jaren ook wel blijven. “Ik ben volledig gebroken maar ik heb mezelf opnieuw opgebouwd”, zegt hij met enige trots. Daar is inderdaad geen medelijden voor nodig.

    lees meer lees meer

Geüniformeerden Ontmoetingscentrum Hoensbroek

Stichting Ontmoetingscentrum Het Elders Hoes, Aldenhofstraat 13, 6431 KA Hoensbroek, Nederland

Geüniformeerden Ontmoetingscentrum Parkstad

Lambertistraat 10A, 6461 JK Kerkrade, Nederland

Veteranen

Aldenhofstraat 13, 6431 KA Hoensbroek, Nederland

vind een groep