Reacties uitgeschakeld voor De website Zelfregietool.nl is verbeterd!
[vc_row][vc_column][vc_column_text]Om zelfhulp en lotgenotencontact beter toegankelijk te maken voor iedereen, brengen we voortdurend verbeteringen aan. Nu hebben we voor verschillende doelgroepen een eigen menu ingericht.
Mensen met een vraag die contact zoeken met een ervaringskundige of een zelfhulpgroep, vinden informatie in het menu ‘Meedoen’. We hebben hiervoor een overzichtelijke tegelstructuur per onderwerp aangebracht.
In het menu Ondersteuning vind je onder andere handleidingen over hoe groepsgewijs- of telefonisch lotgenotencontact in zijn werk gaat. Verder vind je hier folders en informatie over alle vaardigheidstrainingen die wij verzorgen.
Voor professionals in zorg en welzijn hebben we onderzoeksresultaten, folders voor cliënten en patiënten en relevante achtergrondinformatie samengebracht.
We laten door middel van ervaringsverhalen de kracht en het effect van lotgenotencontact en zelfhulpgroepen zien. Je vindt hier indrukwekkende interviews met mensen, die vanuit hun ziekte of beperkingen de weg naar herstel hebben gevonden. Steeds speelde lotgenotencontact een belangrijke rol in het versnellen van het herstelproces.
Heb je zelf een ervaring met lotgenotencontact en wil je die graag op onze website delen? Wellicht inspireert jouw verhaal anderen om meer met zelfhulp te doen. Neem contact met ons op voor een interview met een van onze tekstschrijvers.
Het team van Zelfregietool.nl staat open voor verbeteringen en feedback. Mocht je zaken op de website zien die beter of anders zouden kunnen, dan zijn we dankbaar als je dat ons laat weten.
Reacties uitgeschakeld voor Corona ervaringskundigebron: herstelondersteunende zorg ervaringskundigheid Vilans
Wil jij jouw ervaring met corona inzetten om een ander te helpen?
Via www.zelfregietool.nl komen regelmatig vragen binnen van mensen die graag zouden praten met iemand die hetzelfde heeft meegemaakt. We zijn op zoek naar mensen die persoonlijk ervaring hebben met de gevolgen van corona en die anderen willen helpen met het delen van ervaringen. Je kunt hierbij denken aan:
Zelf positief getest op corona en weer (gedeeltelijk) hersteld
Opgenomen geweest op een intensive care en weer (gedeeltelijk) hersteld
Ervaring met naasten die ziek zijn (geweest) ten gevolge van het corona virus
Ervaring met naasten die overleden zijn ten gevolge van corona
Praktijkervaring door zorgmedewerkers ten gevolge van het corona virus
Het gaat om het beantwoorden van vragen en delen van ervaringen, waarbij jouw praktische ervaringskundigheid een ander op weg kan helpen en kan steunen.
Het eerste contact verloopt altijd via onze vraagverbinder. Die krijgt een vraag binnen en verbindt hier een ervaringskundige aan. In een later stadium kunnen mensen zelf bepalen of er telefonisch contact, via WhatsApp of op een andere wijze tot stand komt. Soms willen lotgenoten na wederzijds goedvinden persoonlijk afspreken.
Kijk hier verder over de uitgebreidere werkwijze, contact met vragenstellers, privacy en het aanmeldformulier.
Reacties uitgeschakeld voor Dwang in tijden van Corona
Naast de noodzaak om te kunnen ademen, eten en drinken is de behoefte aan veiligheid, stabiliteit en controle over de omgeving een van de menselijke basisbehoeften. Maar wat als deze basisbehoeften gaan strijden om voorrang zoals dat bij een eetstoornis het geval is? Wat als hier ook nog eens een corona pandemie overheen komt?
Silvia weet als geen ander hoe het voelt om voortdurend angstgevoelens te hebben die in relatie staan met eten, lichaamsgewicht en uiterlijk. ‘Als ik ’s ochtends weet wat we vanavond gaan eten geeft dat rust. Ik heb een buitengewone behoefte aan duidelijkheid en kunnen weten wat ik kan verwachten.’
Paniekknop
‘Het begon op mijn zeventiende. Iemand maakte een opmerking over mijn uiterlijk. Of ik misschien aan was gekomen en op mijn voedingspatroon kon gaan letten. Ik stopte meteen met snacken en snoepen. Het leek alsof de paniekknop ingedrukt was.’ Silvia viel snel af. Binnen een jaar was ze zoveel afgevallen dat zij een gewicht en uiterlijk had waar ze zelf blij mee kon zijn.
Ze kreeg complimenten maar was bang om weer terug te vallen. Vandaar dat ze door wilde zetten met haar ‘nieuwe’ manier van leven. Het leek tot de eerste terugval geen uitzonderlijk zware opgave om geen snoep, koek en taart te eten. “Op een gegeven moment kon ik dat strenge regime niet meer volhouden. Ik had zo’n zin in alles wat ik mij had ontzegd dat ik eetbuien kreeg. Soms meerdere op een dag. Tot ik op een gegeven moment het overgeven had ontdekt.”
“Het gaat helemaal niet om dik worden maar om hoe je je voelt.” Silvia
Silvia voelde zich onbegrepen. ‘Ik had een groot probleem, maar niemand die dat zag. Veel mensen zeiden: “Ik wilde dat ik net zo’n perfect figuur had als jij en toch alles kon eten”, maar mensen begrijpen niet dat een eetstoornis vooral over controle gaat.’
Zelfhulpgroepen: de groep verwoordt meteen en kernachtig waar het over gaat
Praten over gevoelens helpt deze controle enigszins terug te vinden. Hierbij is de kwaliteit van het contact erg belangrijk. Silvia: ‘Wat het zo moeilijk maakt om begrip en steun bij anderen (die geen eetstoornis hebben) te vinden is dat ik er bijna nooit in slaag treffend uit te leggen wat er in me om kan gaan. Bij iedere uitleg worden per definitie belangrijke dingen niet gezegd. En voor je het weet sta je in een waterval van meningen. Daar zit ik echt niet op te wachten.’
Hoe anders gaat dat in zelfhulpgroepen samen met lotgenoten. Via Wim Venhuis werd Silvia hierop attent gemaakt en ging ze deelnemen aan een groep. ‘Het kunnen vertrouwen op de ruime ervaring van mensen die écht weten waar ze het over hebben. Ook hier hoorde ik wel meningen, maar dan in een volgorde waarvan ik wist dat ik daar echt iets aan had. Ik voelde hierdoor meteen vertrouwen in wat goed zou zijn voor mij. Het is een mix van empathie, begrip en een luisterend oor, maar ook van resultaat gerichte actie. Op moeilijke momenten heb ik echt iemand nodig die zegt waar het op staat. Een ervaringskundige van de groep kan mij bij de les houden.’
Dwang in tijden van Corona
Silvia heeft een zoon van dertien die aan een dwangstoornis (OCD) lijdt. De sociaal beperkende maatregelen vanwege corona dwingt het gezin nu om vaker bij elkaar te zijn. Dit vormt dagelijks een uitdaging: ‘Mijn echtgenoot en dochter krijgen heel wat van onze situatie mee nu we gedwongen op elkaars lip zitten. Maar we maken er het beste van. Ik ga bijvoorbeeld iedere dag de uitdaging aan om iets te eten dat spanning oproept. Mijn dochter kan hier zelfs wel om lachen. Ze houdt ons bij de les zonder zich belast te voelen. Nu corona ons meer dwingt bij elkaar te zijn merk ik eigenlijk niet zo’n groot verschil: onze wereld was namelijk al best wel klein geworden.’
“Meedwangers” noemt Silvia de naasten van mensen met een dwangprobleem. Ook hiervoor bieden sociale media inmiddels veel mogelijkheden om met lotgenoten in contact te zijn. Silvia raadt haar man en dochter dus ook aan om contact te zoeken met lotgenoten als ze er in het gezin even niet uitkomen.
“De werkelijkheid moet kloppen met wat ik kan verwachten.” Silvia
Helaas heb ik minder aan de professionals van de GGZ gehad dan aan de steun van de zelfhulpgroep. Professionals hebben zeker wel verstand van zaken. Maar dat is vooral theoretisch en algemeen. Aan een uurtje therapie per week heeft mijn zoon niks. Als dan ook de hulpverleners nog eens wisselen geeft dat veel stress.
“Had ik maar kanker. Dan vonden mij tenminste zielig.” de dertien jarige zoon van Silvia
‘We hebben ervoor gekozen om een klinische opname te organiseren voor mijn zoon. In de groep waar hij nu behandeld wordt, vindt hij lotgenoten en hoeft hij zichzelf niet gek te vinden. Hij had er erg veel last van dat leraren geen interesse in zijn probleem tonen. Vandaar die heftige uitspraak.’
Nu ervaart hij zelf de kracht van begrip door lotgenoten en door te kunnen zien dat hij niet de enige is die met dwanghandelingen worstelt. Hij hoort concrete voorbeelden en tips van zijn groepsgenoten en kan er uit pakken wat voor hem helpt. Ik zie hem iedere week meer grip krijgen en gemotiveerd worden om door te gaan met de behandeling. Hij neemt eigenaarschap. Ik voel me wel een beetje schuldig: OCD heeft erfelijke karakteristieken…’
‘Lotgenoten contact is een eerste stap naar je eigen herstel. Vertellen over wat je bezig houdt maakt je problematiek inzichtelijker en meer van jezelf. Tegelijkertijd kunnen lotgenoten kritische vragen stellen en breng je het probleem overzichtelijker in kaart. Hiermee komt er weer wat controle terug en vind ik ook ontspanning in de zelfhulpgroep. Naast het delen van ervaringen maken we ook afspraken over concrete acties voor de komende tijd. Dat is soms pittig. Je moet dan de strijd aan met jezelf. Maar als ik successen heb geboekt, kan ik niet wachten om die met de groep te delen. Heel motiverend!’
De ervaringstips en wijsheid van Silvia:
Wisselende behandelaars zijn funest voor het vertrouwen en de motivatie die een behandeling vraagt. Op een bepaald punt stop je met het alweer opnieuw vertellen van je verhaal.
Stress is funest. Iedereen weet dat eigenlijk wel, maar bij lotgenoten ervaar je direct verlichting van sociale stress. Dat vergeten veel professionals nog te vaak.
Stel als hulpverlener of coach vaker vragen wat de behandeling brengt. Wat helpt goed en wat frustreert er vooral?
Laat mensen duidelijker in hun waarde en stel je oordeel uit. Het klinkt als een vanzelfsprekendheid wanneer je professionele hulp krijgt, maar dat is het helaas echt niet. Vaak hebben mensen niet door dat je gewoon excuses verzint om aan het risico van veroordeling te ontsnappen.
Als er geen klik is met een behandelaar of met een groep, stop dan. Je moet je helemaal veilig kunnen voelen. Mensen met dwang willen op het ‘juiste’ kunnen vertrouwen. Het risico is dat er aversie tegen therapie kan ontstaan.
Naast praten, een luisterend oor, empathie en begrip is er ook resultaatgerichtheid nodig. De beloning van succes is een steentje in het fundament van herstel. Lotgenotencontact is meestal de eerste stap naar herstel.
Lotgenoten kunnen zielsverwanten en soul mates voor het leven worden. Een sterkere band tussen mensen bestaat er niet.
Stichting ‘Weet’ is een vereniging rond eetstoornissen waar veel praktische informatie voorhanden is en ervaren lotgenoten te vinden zijn. Vooral het forum is erg behulpzaam en ondersteunend. weet.info
Plotseling zijn wij met zeven miljard lotgenoten op planeet aarde
Kapitein Corona heeft het roer overgenomen en zitten we direct met ons allen in hetzelfde schuitje. Ras, kleur, status of afkomst doen er niet meer toe. Van de ene op de andere dag zijn ontmoetingen met andere mensen gevaarlijk geworden. We blijken allemaal uit hetzelfde ei gebroed te zijn. Kwetsbaarheid, onzekerheid en angst dringen onze levens binnen. We lijken de regie kwijt te zijn. We dobberen op de grote oceaan en zijn vlotgenoten geworden.
Onze behoefte aan menselijk contact en aan controle over ons leven worden pijnlijk voelbaar. Als we niet mogen of kunnen gaan werken, kan sociaal isolement aanvoelen als gevangen zitten in je eigen huis. De mensen die een gezonde partner en kinderen hebben kunnen zichzelf gelukkig prijzen met elkaar. Maar tegelijkertijd hebben we ouders of vrienden waarvoor gezorgd moet worden en waar zorgen over zijn.
Hopeloze situaties met positieve uitkomsten
Opvallend is dat wij als nuchtere Nederlanders dachten dat dit virus wel in China zou blijven hangen en anders wel door de Alpen en Dolomieten tegengehouden zou worden. We ontkenden dat er een dreiging voor onze deur stond. Maar in feite blijkt het corona virus een welvaartsziekte te zijn die pijlsnel over de planeet meereist met toeristen. Een minuscuul eiwit dat de tredmolen van onze drukke, ambitieuze en begerige levens tot stilstand dwingt. Dat zou in tijden van smartphones, elektrische auto’s, goedkope vliegtickets en kwantumcomputers toch niet mogelijk mogen zijn….
Dus wel!
De afgelopen dagen komen de levens van 17 miljoen Nederlanders gierend tot stilstand omdat er aan de noodrem is getrokken. Plotseling hamsteren mensen paracetamol en pleepapier. Schieten nuchtere mensen in een onhandige kramp in een poging grip te krijgen op onzichtbaar onheil. We kijken hoopvol naar de Italianen en de Spanjaarden die hun demonen zingend vanaf hun balkons terug proberen te drijven naar hun krochten. Op hoop van zegen applaudisseren ze voor de artsen en verpleegkundigen, die in hun uitpuilende ziekenhuizen met de tong op de schoenen, redden wat er te redden is… Dat doen we inmiddels in Nederland ook al. Er komen krachten vrij die normaal gesproken in de slaapstand blijven staan.
Hulpbronnen
Spontaan bieden studenten geneeskunde en verpleegkunde aan om te gaan helpen in de overbelaste teams van de ziekenhuizen. Er melden zich in enkele dagen, ruim vierduizend gepensioneerde of uitgetreden gezondheidswerkers aan op in de haast opgezette digitale platforms. De overheid laat de strikte herregistratieregels los omdat de maatschappelijke druk om vloeibaarheid en snelheid vraagt. De vrijkomende energie die we in het dagelijkse leven normaal gesproken reserveren voor onze naasten en onze hobby’s blijkt ingezet te worden voor een ongekende solidariteit. We worden met de neus op de feiten gedrukt: we stoppen met rennen in de ratrace om te pakken waar we trek in hebben. We hervinden de tijd om van een afstand te kijken naar wat er werkelijk nodig is. We maken eindelijk tijd voor elkaar en tijd voor de noden van onze lotgenoten. Ineens herkennen we onze eigen nood in die van iedereen om ons heen. Deze crisis brengt vooral het beste in ons naar boven. Te beginnen bij de professionals die in de frontlinies staan. Gevolgd door iedereen in de schil daar omheen. Vanaf deze week houden we allemaal hetzelfde hart vast. We komen eindelijk weer in verbinding te staan met de wijsheid die lotgenoten hebben: wie een ander helpt, helpt uiteindelijk ook zichzelf.
‘Ik val meteen maar met de deur in huis, zegt hij: ‘op mijn een en twintigste sprong ik van een 24 meter hoge brug af. Ik studeerde geneeskunde in Maastricht en leidde een redelijk onbezorgd leven, tot het moment dat bij mij de diagnose ‘bipolaire stoornis’ (ook wel manisch-depressieve stemmingsstoornis genoemd), gesteld werd. Binnen een half jaar raakte ik in een ernstige depressie. Ik overleefde de sprong en kreeg de kans op een ‘Tweede Leven’.
Het advies van de toenmalige behandelaar bestond uit niet meer dan medicatie en rust, reinheid en regelmaat. Geen aantrekkelijk perspectief voor een 21-jarige, terwijl ik met talloze vragen zat hoe ik hier de rest van mijn leven mee om zou moeten gaan. Ik vroeg of ik misschien met een lotgenoot zou kunnen praten maar dit bleek niet mogelijk. Onder andere vanwege privacybezwaren en in 1981 was een patiëntenvereniging nog niet te googelen.
Wim Venhuis, Mister Zelfhulp
Ervaringen delen, betekenis vinden: niet meer alleen zijn.
‘Dat mij dit zo onverwachts overkwam sloeg eigenlijk alle zekerheden onder mijn bestaan weg. Ik voelde mij erg alleen en had geen idee wat voor toekomst ik kon verwachten. Uiteindelijk pakte ik mijn leven weer op en begon aan een andere opleiding. Aan de buitenkant leek het voorspoedig te gaan. Maar van binnen liep ik met een geheim dat ik alleen met mijn beste vrienden deelde. Het had te maken met schaamte, me anders en niet aangesloten voelen bij de rest. Ik hield mensen emotioneel op afstand. Het gevoel altijd extra te moeten presteren en voor vol te worden aangezien. Een onprettig gevoel, waarvan ik achteraf weet dat het niet nodig was. Er zijn namelijk veel mensen die zich net als ik ‘anders’ voelen.
Niemand is zo perfect als zijn Facebookpagina.
Na tien jaar vond ik mensen bij de patiëntenvereniging waar ik mijn ervaringen wél kon delen. Dat was op een jaarlijkse bijeenkomst van ongeveer vierhonderd mensen, die hetzelfde hadden als ik en die hun leven weer hadden opgepakt. Dat voelde als een warm bad. Zij begrepen mij direct vanuit hun doorleefde ervaringen en hadden oprechte aandacht en puur vertrouwen. Ik was niet meer alleen.’ Het leverde mij herkenning op bij mijn lotgenoten, acceptatie van mijn situatie en inzicht in mijn eigen gedrag. Binnen korte tijd kreeg ik de handvatten zodat ik met mijn valkuilen om kon gaan. Sindsdien weet ik mijn leven in balans te houden, met medicatie en de steun van mijn lotgenoten. Ik zoek mijn groep iedere drie weken op om mezelf bewust te blijven van mijn kwetsbaarheden en dat gaat nu al dertig jaar goed.
Wanneer besloot je jouw leven hier aan te wijden?
‘Ik heb altijd veel energie gehad en hoge doelen gesteld. Dat is de aard van het beestje’. Na een opleiding grafische vormgeving en fotografie en na vijf jaar gewerkt te hebben bij een reclamebureau, startte ik in 1990 een communicatiebureau. Het ging erg goed en kon al snel personeel aannemen. Maar voordat ik het wist, was ik niet meer met creatie bezig maar vooral met de sores van een directeur. Dat paste helemaal niet bij mij. Na vijftien jaar drong tot me door, dat ik bezig was om aan mijn stiefvader te bewijzen dat ik hiertoe in staat was. Dat was een ontluisterend inzicht. Na een periode van nadenken en overleg met mijn echtgenote, besloot ik mij in 2005 te gaan richten op wat mijn leven écht veranderd heeft: zelfhulp bereikbaar maken voor iedereen die dat nodig heeft.’
Hoe heb je dat aangepakt?
‘Allereerst wil ik zeggen dat ik in die tussentijd veel mensen had gezien die een chronische ziekte hadden of met psychische problemen worstelden. Ze zaten bij wijze van spreken achter de geraniums en ik kon dat niet hebben. Waarom: ik was er heilig van overtuigd dat mensen meer zijn dan hun beperking of hun ziekte. Mensen zijn tot meer in staat dan ze vaak denken. Als je iets moeilijks in je eentje probeert op te lossen, loop je al snel tegen de beperkingen van je eigen mogelijkheden op. Dan kan de ervaring en kennis van iemand die iets soortgelijks heeft meegemaakt, van veel waarde zijn. Zeker wanneer je die ervaringen deelt in een groep met acht verschillende mensen , ieder met eigen voorbeelden en oplossingen.
‘Een kortere weg naar oplossingen vinden’
Het maakt mij heel gelukkig als iemand de weg naar een groep vindt, daar antwoorden vindt op vragen en als iemand daar sterker van wordt. Ik ken de worsteling van tien jaar voordat ik de weg naar zelfhulp vond. Veel mensen weten die weg naar zelfhulp nog steeds niet te vinden. Ik wil ze graag helpen een kortere weg af te leggen tussen afgesloten en alleen te zijn naar in verbinding met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Vanaf 2005 heb ik me aangesloten bij het Zelfhulp Netwerk Eindhoven. In de loop van de jaren heb ik enkele projecten uitgevoerd om de bekendheid van zelfhulp te vergroten, vooral bij de eerstelijns zorg. Met een aantal enthousiaste ‘zelfhelpers’ hebben we het onderwerp onder de aandacht gebracht van de formele zorg en hieruit is de aanpak Zelfregietool.nl gegroeid. Binnen een aantal jaren waren er ruim 100 zelfhulpgroepen in de regio Eindhoven actief.’
Wat brengt dat ons als maatschappij?
‘Iedere dag komen er weer mensen bij die een vervelende diagnose krijgen. Mensen die een scheiding meemaken. Om moeten gaan met lastig gedrag van dementerende ouders of dat van pubers. Jongeren die worstelen met eenzaamheid, verslaving, keuzestress of autisme. Mensen die hun baan kwijt raken of die juist tegen een burn-out aanzitten vanwege te hoge werkdruk. Slachtoffer zijn van een auto ongeluk of juist veroorzaker zijn. Zo kan ik nog wel even doorgaan.
Voor hen kan de aanvullende ondersteuning van lotgenoten van veel waarde zijn.
Steun, aandacht en erkenning
Gebruik maken van elkaars ervaring levert je emotionele steun, aandacht en erkenning op van mensen die volledig begrijpen wat je meemaakt. Dat is helend en geeft je weer het gevoel dat je controle hebt over je situatie. Je leert nieuwe manieren om met je situatie om te gaan. Mensen die al wat langer om kunnen gaan met hun problemen zitten boordevol praktische adviezen én ze weten ook wanneer ze die aan jou kunnen adresseren. En wist je dat deze meerwaarde van zelfhulp precies tegemoet komt aan de meest fundamentele behoeften van mensen zodat ze zich goed kunnen voelen? Niet alleen zijn, controle over je leven ervaren en nieuwe dingen meemaken. Zelfhulp is een extra hulpbron!‘
Een extra hulpbron? Hoe bedoel je dat?
‘Professionele hulp van artsen, verpleegkundigen en psychologen heeft als voordeel dat je kwaliteitszorg en deskundigheid mag, en misschien wel moet verwachten. Professionals hebben een zekere nuchterheid en overzicht over jouw situatie. Ze kunnen over de dingen heenkijken waar je zelf tot over je oren in kunt zitten. Hierdoor kun je niet goed beoordelen wat nog meer belangrijk voor je is.
‘Kwaliteit van aandacht zoals alleen lotgenoten dat kunnen hebben.’
Professionele behandeling en zorg is gericht op herstel of vermindering van klachten. De kennis, diagnose, behandeling, medicatie of hulpmiddelen zijn erg belangrijk. Maar ze missen één belangrijk ding: tijd en kwaliteit van aandacht zoals alleen lotgenoten die kunnen hebben. Lotgenoten kunnen hierdoor een wezenlijke aanvulling zijn omdat zij wel de vraag ná de vraag en het antwoord kunnen beantwoorden. Ik bedoel, na een diagnose kun je een aantal vragen aan een specialist stellen. Maar je komt thuis met honderd nieuwe vragen, over allerlei praktische zaken. Dan zou het fijn zijn als je zo snel mogelijk gesteund kan worden door met mensen te praten die hetzelfde mee hebben gemaakt.’
Wat is er nodig om zelfhulp beter bereikbaar te maken?
‘Organisatie en informatie. Zo eenvoudig is het eigenlijk. Daarom heet het ook ‘Georganiseerde zelfhulp’. De ervaringsdeskundigen en lotgenoten bevinden zich al ergens. Maar om ze vindbaar te maken is er een website www.zelfregietool.nl waar vraag en aanbod bij elkaar kan komen. Je vindt hier de bestaande zelfhulpgroepen in jouw regio. En heel veel informatie over wat zelfhulp is, hoe je een lotgenoot kunt vinden voor een persoonlijk gesprek of welke hulp wij kunnen bieden bij het opstarten van een nieuwe groep. We geven ook trainingen en workshops voor de begeleiders van zelfhulpgroepen zodat het effect van lotgenotencontact optimaal is.’
Hoe ziet jouw missie er op dit moment uit?
‘Ik werk sinds 2018 voor Burgerkracht Limburg. Deze organisatie voert de provinciale sociale agenda uit. Zelfregie en zelfhulp is hier een speciaal thema in. Ik ben nu twee jaar bezig in de Mijnstreek om bestaande groepen op te sporen en nieuwe groepen te helpen opstarten. Inmiddels zijn ook hier momenteel ruim honderd zelfhulpgroepen actief. Wat ik in Eindhoven geleerd heb, zet ik nu samen met een team van Burgerkracht in. Het gaat nu alleen tien keer sneller omdat ik weet wat ik wil en hoe ik snel resultaat kan halen. Niet voor mezelf trouwens. Maar voor al die mensen die net als ik geholpen zullen zijn met het vinden van een kortere weg naar passende en ondersteunende zelf hulp.’
Reacties uitgeschakeld voor Kamme jaja jippie jippie jeeeey: we komen er aan
Waar komen we vandaan?
Zelfhulpgroepen bestaan al zolang als mensen met elkaar rond kampvuren kunnen zitten. We vertellen verhalen aan elkaar, dragen kennis over, vragen advies aan elkaar en delen problemen die ons bezig houden. In groepen vinden mensen de betekenis van de levensgebeurtenissen die hen overkomen en waar ze soms geen raad mee weten. Geboorte, ziekte, onheil en de dood zijn grote gebeurtenissen waar we ons maar in geringe mate op voor kunnen bereiden. Als mens kunnen we van slag raken en vallen we terug op de ervaringen van mensen die verder zijn in hun levenservaring.
Zelfhulp verbindt
In Nederland zijn op dit moment een onbekend aantal zelfhulpgroepen actief. U kent de beroemde Anonieme Alcoholisten (AA) waarschijnlijk wel. En in het kielzog daarvan zijn er de drugs- en gokverslaafden die in zelfhulpgroepen samenwerken aan de bevrijding van hun verslaving. En het werkt: lotgenoten in de AA bereiken samen hun doelen en soms zelfs nog beter dan dat artsen of medische therapieën dat kunnen. Belangrijke succesfactoren zijn gelijkwaardigheid, sociale steun, sociale controle en lotsverbondenheid. Het succes van de AA inspireerde andere groepen om themabijeenkomsten te organiseren. Patiëntenverenigingen doen dit landelijk en regionaal. De belangrijkste drempels om een zelfhulpgroep te kunnen vinden zijn:
Onbekendheid met de krachtige effecten van georganiseerde zelfhulp
Schaamte of onzekerheid om in een groep met vreemden over persoonlijke problemen te praten
Aannames of vooroordelen over wat er in een zelfhulpgroep gebeurt
Vindbaarheid van een groep die bij het persoonlijke thema past
Reisafstand en bereikbaarheid vanuit de eigen woonplaats
Waar staan we nu
In Nederland zijn een aantal regio’s bekend waar zelfhulp georganiseerd is. In Eindhoven bestaat Stichting Zelfhulp Netwerk Zuidoost Brabant (ZHNW) sinds 1990. Zes jaar daarvoor zocht de initiatiefneemster contact op met mensen die net als zij angst- en dwangstoornissen hadden. Tijdens dit pionierswerk kwam zij groepen op het spoor die met andere thema’s bezig waren. Zij besloot deze groepen in een netwerk te bundelen. Momenteel zijn er in de Eindhovense regio 98 zelfhulpgroepen groepen actief.
Wim Venhuis was een van de ondersteuners binnen het Eindhovense Netwerk. Zijn kennis en ervaring met het vergroten van de bekendheid van dit netwerk heeft hij in 2017 meegebracht naar Burgerkracht Limburg. In de Mijnstreek zijn momenteel 120 actieve zelfhulpgroepen gevonden en 12 groepen in oprichting. Het belangrijkste doel is om drempels weg te nemen zodat burgers of hulpverleners een groep kunnen vinden en er naar door kunnen verwijzen.
We zijn in Duitsland, België en Engeland gaan kijken naar georganiseerde zelfhulp en zien dat daar:
Zelfhulpgroepen veel vaker voorkomen
Het normaler is dat mensen bekend zijn met en gebruik maken van zelfhulp
De vele positieve effecten van zelfhulp erkend worden door de professionele hulpverleners
De samenwerking tussen lotgenotengroepen en professionals leidt tot wetenschappelijk onderzoek, kwaliteitsverbetering in zorg en welzijn, vergroting van maatschappelijke waarde, verlaging van werkdruk bij professionals en zelfs kostenbesparing.
Wanneer er wetgeving is die georganiseerde zelfhulp mogelijk maakt tot ruim zestig keer meer zelfhulpgroepen op honderden thema’s actief maakt (Duitsland)
Waar willen we naar toe
Het is onze ambitie om georganiseerde zelfhulp beschikbaar en bereikbaar te krijgen voor alle mensen in de Mijnstreek die hier baat bij hebben. Hiervoor is Zelfregietool de vindplaats en het platform waar
Alle zelfhulpgroepen in de Oostelijke en westelijke mijnstreek te vinden zijn.
Burgers en professionals gemakkelijk alle voor hen relevante informatie kunnen vinden rond zelfhulpgroepen.
De ervaring die opgedaan wordt in Zuid Limburg gebruikt wordt om heel Limburg te voorzien van de voordelen van georganiseerde zelfhulp
Wanneer er een optimale bekendheid en organisatie rond zelfhulp wordt bereikt dan is het mogelijk dat er 500 zelfhulp groepen in Zuid Limburg ontstaan. In heel Limburg zou dat aantal op ruim 1200 groepen kunnen liggen.
Uiteindelijk is het de bedoeling dat het gebruik maken van zelfhulp even normaal wordt als het volgen van yoga of naar een leesclub gaan. Maar dan is het inmiddels 2030 en zullen we bij het horen van “Kamme jaja jippie jippie jeeeeey” aan iets anders dan doe het zelfvers denken.
Verslag van een avond met theater rond het thema Depressie op 4 februari.
Eén op de vijf Nederlanders krijgt in zijn leven een depressie. Ook de naasten rond mensen met een depressie ervaren de impact hiervan. Depressie heeft het kenmerk dat het meestal lastig bespreekbaar is en letterlijk in de schaduw blijft. Reden om er een licht op te laten schijnen.
Stel je voor: je bent op weg naar huis en wordt vanuit het niets overvallen door hevige angst. Hij slaat zijn klauwen in je ziel en laat je niet los. Nooit meer.
Een strijd met onzekerheid
Dat overkwam Peter Mijs vijftig jaar geleden toen hij naar huis fietste. Tijdens de thema avond in het Land van Gullick op 4 februari, was het podium vrij gemaakt om depressie voor het voetlicht te brengen. Peter, opgeleid als verpleeghuisarts, kreeg de zaal stil met zijn persoonlijke verhaal over de worsteling met zijn onbetrouwbare stemming. Een struggle met onzekerheid die vijftig jaar zou duren en nooit volledig gewonnen lijkt te zijn. Het is een strijd die je zelf voert maar die je niet alleen hoeft te doen. Voor Peter betekende het contact met lotgenoten een uitweg uit deze eenzame strijd. Sinds een jaar begeleidt hij een supportgroep depressie in Maastricht en een groep rond angst in Sittard.
De eerste keer
Deze avond vertelde Peter voor het eerst zijn verhaal voor zo’n groot publiek. Je kon een speld horen vallen, want er werd ademloos en respectvol naar de ervaring van deze dokter geluisterd. De ontlading volgde met een groot applaus en de behoefte van het publiek om de eigen ervaringen met elkaar te delen. Het verhaal van Peter haalde drempels weg en zette monden in beweging.
Supportgroep Depressie
En dat was precies de bedoeling van deze avond. In Sittard start een Supportgroep Depressie en ook werd de landelijke preventiecampagne over angststoornissen ‘Hey, het is oké!’onder de aandacht gebracht.
Professionals en ervaringsdeskundigen
Voordat Peter Mijs ging spreken, werd de avond door enkele ervaringsdeskundigen en professionals opgeluisterd. Wim Venhuis opende de avond met een korte uitleg over wat een depressie inhoudt, vanuit zijn ervaringskant bezien. Sociaal psychiatrisch verpleegkundige John Essers van Mondriaan belichtte velerlei oorzaken en uitingsvormen van depressie. Ter ondersteuning hiervan gebruikte hij ‘Black Dog’, een korte film van de WHO die duidelijk maakt wat een depressie met mensen doet.
In de huid kruipen
Dankzij de treffende theatermonologen van actrice An Geenen, kon het publiek bijna in de huid van een depressieve vader en daarna in die van zijn dochter kruipen. En ook hier werd voor het publiek de weg vrijgemaakt om ervaringen te delen. Het publiek kon aan de statafels in gesprek met Peter, An, John en een aantal begeleiders van supportgroepen.
Een weg naar buiten
Ondanks de winderige koude die rond het theater speelde en de verwarming die haperde, vulde het theater zich met menselijke warmte, aandacht en verbinding. De vaak lastig bespreekbare angsten en stemmingsproblemen van mensen, vonden op deze avond hun weg naar buiten. Uit de evaluatie kwam uitsluitend lof en waardering naar voren. En vooral de behoefte aan een herhaling of een vervolg. In totaal hebben negen mensen interesse in deelname aan een groep getoond.
In mei wordt een volgende bijeenkomst gepland rond een ander thema. Meer informatie hierover volgt.
Interesse in een supportgroep? www.depressievereniging.nl/supportgroepen. Bekijk hieronder de korte film Living with a black dog. Dit is een hulpmiddel voor mensen die samenleven met iemand die een depressie heeft.
Reacties uitgeschakeld voor Netwerkbijeenkomst Knooppunt Informele Zorg 03-12-19
Die zwart-wit foto van de boogbrug over het kanaal bij Maastricht…. Het beeld uit de zoemende beamer leek in het luchtledige te hangen op het projectiescherm dat zich achter de sprekers bevond. Wim Venhuis had die middag zijn presentatie over zelfhulp, zelfhulpgroepen en de website zelfregietool achter de rug.
De waarde van ervaring
Daarna gingen de ca. 65 bezoekers in gesprek met mensen die de waarde van ervaringsdeskundigheid belichamen. Aan zes verschillende tafels vertelden zij onder andere over hun strijd met alcoholverslaving, autisme, een verward of psychotisch gezinslid. Het herstelproces na een opname in de GGZ bij LIV of wat de impact is van sociale uitsluiting die uiteindelijk resulteerde in de wens om dood te willen.
Aangename gloed
De ontmoetingen tussen vrijwilligers(organisaties), professionele hulpverleners en ervaringsdeskundigen maakten grote indruk. Contact, begrip, menselijke warmte en oprechte aandacht vulden de ruimte met een aangename gloed. Vermengd met het besef dat professionele hulpverleners veel goeds met hun opleiding en methodieken kunnen doen, maar dat mensen meer zijn dan hun ziekte of gebrek alleen. De aanwezige ervaringsdeskundigen lieten grote veerkracht en doorzettingsvermogen zien. Het herwonnen zelfvertrouwen en hun ervaring zetten ze nu in voor mensen die nog niet zo ver zijn.
Schoenen, chips, een brug en de weg
Dagvoorzitter Bart Pastoor interviewde Wim Venhuis over zijn bevlogenheid met zelfhulpgroepen en waar dat vandaan komt. Monique van de Ven, initiatiefneemster van deze netwerkbijeenkomst, deelt zijn bevolgenheid.
In deze netwerkbijeenkomst van het Knooppunt Informele Zorg stond deze keer het thema ‘de toegevoegde waarde van lotgenotencontact’ centraal. Monique licht, als coördinator kort toe welke mooie resultaten het Knooppunt met behulp van hun partners heeft behaald het afgelopen jaar en wat de speerpunten voor 2020 zijn.
“Waarom een foto van deze brug”, wilde Pastoor van Wim Venhuis weten. “Dit is de brug waar ik als 21 jarige vanaf ben gesprongen. Kort daarvoor had ik te horen gekregen dat ik bipolair oftewel manisch depressief was. Zoals de psychiater voorspelde, zakte ik na een hyperactieve periode weg in een zware depressie. De mensen waar ik het meeste aan heb gehad tijdens mijn hersteltijd waren niet de psychiater of de hulpverleners. Maar juist degenen die al uit hun depressie waren opgestaan en die mijn sombere vrees in het licht van positieve verwachtingen en nieuwe hoop wisten te krijgen. Samen met mij bouwden ze de brug naar herstel en hervond ik de weg naar een volwaardig en gelukkig leven.”
Verbinding
Op het projectiescherm verschijnt een andere foto. Die van zijn echtgenote en drie prachtige kinderen.
Bart Pastoor sloot af met dankbaarheid dat Wim hier aanwezig kon zijn en met een gezegde in een Spaans klinkende taal. Er was één woord dat in de ruimte bleef hangen: verbinding. En dat is waar het allemaal om te doen is.
Een mooie middag met veel persoonlijke betrokkenheid! Uit de evaluatie bleek ook een mooi concreet resultaat:
21 mensen willen graag in contact komen met het Zelfregienetwerk
12 mensen willen graag een workshop voor hun organisatie
24 Mensen ontvangen graag de (digitale) nieuwsbrief
Reacties uitgeschakeld voor Praat eens met iemand die hetzelfde heeft meegemaakt
Stel je voor: er overkomt je iets onverwachts dat jouw leven totaal overhoop zet. Een dierbare overlijdt, de huisarts stelt een chronische ziekte vast of je puberzoon vertelt je dat hij ernstig verslaafd is. De angst en de zorgen die deze gebeurtenissen oproepen brengen je flink uit balans. Ondanks de verwarring en ellende vind je al snel iemand die precies begrijpt wat je meemaakt. Na één gesprek weet je: ik sta er niet alleen voor.
Zo dichtbij en toch zo ver weg.
Honderden mensen maken iedere dag opnieuw mee dat hun leven plotseling verandert. Sommige mensen vinden al snel hun weg naar een gespreksgroep of persoonlijk met iemand die meteen begrijpt waar je behoefte aan hebt. Voor mensen die niemand in hun omgeving hebben die hetzelfde heeft meegemaakt is er een oplossing.
Oplossing voor de Mijnstreek
In de regio Sittard-Geleen en Heerlen ondersteunt Burgerkracht Limburg het in beeld brengen van bestaande groepen, waar mensen met de zelfde ervaringen, informatie en steun uitwisselen. Inmiddels zijn er ruim honderd groepen in deze regio bekend. Vijftien hiervan zijn het afgelopen jaar opgestart. Met Positieve Gezondheid als uitgangspunt, werken we voortdurend aan uitbreiding van de mogelijkheid voor iedereen die dat wil, om aan te sluiten. Je staat er nooit alleen voor.
Zoeken en direct vinden
De website www.zelfregietool.nl is gemaakt om mensen die contact zoeken met een ervaringsdeskundige, te helpen deze te vinden in de eigen regio of postcodegebied. Hier vind je bijvoorbeeld de groepen en onderwerpen in de Westelijke Mijnstreek.
Een aantrekkelijke toekomst
Vlak over de grens in Duitsland en België wordt al veel uitgebreider gebruik gemaakt van zelfhulp. In verhouding met Nederland zijn hun burgers wel tien tot vijftien keer meer met ervaringsdeskundigheid actief. Stel je voor dat wij er in de Mijnsteek samen in slagen om elkaar beter te vinden zodat we elkaar kunnen ondersteunen en helpen. Limburgs Trots en het Geluk van Limburg in één.
Ga mee deze toekomst in…
Iedere Limburger doet er toe en telt mee. Iedereen kan iets voor een ander betekenen. Als je al deelneemt in een groep die wij nog niet in kennen, nodigen wij jou uit deze aan ons te melden, als deze open staat voor nieuwe deelnemers. Ook kun je op deze pagina terecht als je een groep wilt (leren) begeleiden of op een andere manier wil bijdragen aan een mooie toekomst voor zelfregie. Tot gauw op www.zelfregietool.nl
Reacties uitgeschakeld voor ZonMw, 5 december: Minister Bruins krijgt ‘Zelfhulp’ cadeau
Op ludieke wijze kreeg minister Bruins een cadeau aangeboden op Sinterklaasmiddag; het woord ‘Zelfhulp’ in chocoladeletters. ‘Met Scrabble levert dit hooguit 3 x woordwaarde op, maatschappelijk gezien een veelvoud hiervan’
Tijdens een projectleidersbijeenkomst van ZonMw (programma #Voor Elkaar) liet minister Bruno Bruins zich informeren over nieuwe initiatieven vanuit de patiëntenbeweging. Op deze bijeenkomst waren 50 deelnemers vanuit verschillende projecten en Zorgbelang Limburg was daar bij. De gelegenheid van 5 december hebben we aangegrepen om de Minister onze opzet, ambitie en missie rond Zelfhulp mee te geven. De chocoladeletters heeft hij met plezier in ontvangst genomen.
Daarnaast hebben we zijn woordvoerder en beleidsadviseur aanvullende informatie gemaild en verder toegelicht. Het was bijzonder om Zorgbelang om deze manier te mogen vertegenwoordigen en bij de Minister onder de aandacht te brengen. Bijgaand het bijbehorende gedichtje met aanbiedingstekst.
Het gedicht:
De wet van Sinterklaas, kende u die al?
‘Wie niet duidelijk vraagt wat hij wil krijgt geheid iets anders’
Wel, in dat geval willen wij dat alle Nederlanders
aan georganiseerde Zelfhulp kunnen geraken. Altijd en Overal.
We hebben de Belgen en oosterburen bezocht
Zelfhulp daar lijkt welhaast volmaakt
In ons zijn missionarissen ontwaakt
Wij denken dat ons kostje is gekocht
Daarom willen wij graag een gesprek van een uur
met de hoeders van uw ministerie
Dan bieden wij u nieuw inzicht
in de grote waarde van de zelfhulp materie
De brandstof voor ons heilig vuur.
Aanbiedingstekst:
Excellentie
U en uw collega’s van het ministerie staan voor enorme uitdagingen. We zijn ons bewust van de noodzaak om goede zorg haalbaar en betaalbaar te houden. Burgers die optimaal mee kunnen blijven doen aan onze samenleving kunnen hierbij helpen. In wezen is dus een uitdaging voor ons allemaal.
Om die reden brengen we deze 8 letters voor u mee in de zak van sinterklaas. In een partijtje Scrabble zou het woord Zelfhulp maximaal 3 keer woordwaarde kunnen hebben. Op het speelveld van zorg en welzijn zou dat wel 15 keer zoveel kunnen zijn. Georganiseerde zelfhulp in Belgie en Duitsland laten bijna jaloersmakende resultaten zien.
Een dokter in Nederland weet: hij geeft zijn patiënten een diagnose maar daarna honderden vragen, zorgen en angsten mee naar huis. Wij zien iedere dag opnieuw de enorme waarde van wat ervaringsdeskundige mensen voor mensen kunnen betekenen die hetzelfde meemaken.
Onze ambitie en missie is om zelfhulp als waardevolle hulpbron binnen zorg en welzijn vindbaar, toegankelijk en functioneel te maken voor alle Nederlanders die behoefte hebben aan zorg of ondersteuning.
Plotseling zijn wij met zeven miljard lotgenoten op planeet aarde
Eén op de vijf Nederlanders krijgt in zijn leven een depressie. Ook de naasten rond mensen met een depressie ervaren de impact hiervan. Depressie heeft het kenmerk dat het meestal lastig bespreekbaar is en letterlijk in de schaduw blijft. Reden om er een licht op te laten schijnen.
Daarna gingen de ca. 65 bezoekers in gesprek met mensen die de waarde van ervaringsdeskundigheid belichamen. Aan zes verschillende tafels vertelden zij onder andere over hun strijd met alcoholverslaving, autisme, een verward of psychotisch gezinslid. Het herstelproces na een opname in de GGZ bij LIV of wat de impact is van sociale uitsluiting die uiteindelijk resulteerde in de wens om dood te willen.
