Gemeenten staan voor grote maatschappelijke uitdagingen. De toenemende vraag naar zorg, de druk op professionele hulpverlening én de wens om inwoners meer regie te geven over hun eigen leven vragen om nieuwe, effectieve oplossingen. Een van die oplossingen is het bouwen van zelfregienetwerken.
Wat is een zelfregienetwerk?
Een zelfregienetwerk is een lokaal netwerk waarin inwoners elkaar ondersteunen bij hulpvragen, ontwikkeling en herstel. Het bijzondere van deze netwerken is dat ze worden gedragen door inwoners zelf, met ondersteuning van ervaringsdelers en professionals op afstand. In zo’n netwerk worden hulpvragen laagdrempelig gedeeld en werken formele en informele ondersteuning samen, gebaseerd op gelijkwaardigheid en vertrouwen.
Deze netwerken zijn geen losse initiatieven, maar vormen een duurzame infrastructuur waarin ontmoeting, participatie, herstel en preventie samenkomen. Ze versterken de sociale basis van gemeenschappen en sluiten daarmee goed aan bij doelstellingen binnen het sociaal domein.
Waarom investeren in zelfregienetwerken?
Voor gemeenten bieden zelfregienetwerken meerdere voordelen. Door inwoners vroegtijdig met elkaar te verbinden en onderlinge hulp te versterken, kunnen zwaardere en duurdere zorgtrajecten mogelijk worden verkort of voorkomen. Dit maakt de aanpak niet alleen sociaal waardevol, maar ook kostenefficiënt.
Daarnaast dragen deze netwerken bij aan samenredzaamheid. Inwoners leren elkaar kennen en helpen elkaar, wat resulteert in blijvende sociale netwerken. Het ondersteunt doelen die gemeenten zichzelf stellen op het gebied van participatie, zelfredzaamheid en preventie en sluit aan bij landelijke kaders zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het gedachtegoed van Positieve Gezondheid.
Hoe worden zelfregienetwerken opgebouwd?
Het opbouwen van een zelfregienetwerk is een proces dat stap voor stap groeit. Het begint met luisteren naar wat lokaal nodig is en het betrekken van inwoners en partners. Dit gebeurt in gefaseerde stappen: van het leggen van eerste contacten en het enthousiasmeren van betrokkenen tot aan de verankering van een netwerk dat goed past bij de lokale context.
Een kracht van deze aanpak is de combinatie van fysieke ontmoeting met digitale ondersteuning. Binnen het netwerk worden meerdere platformen ingezet:
- Zelfregietool.nl als informatie- en ontmoetingsplek voor inwoners en professionals,
- Jijbent-belangrijk.nl als campagneomgeving om waarde en betekenis van individuele ervaringen te benadrukken,
- Hulpvragenmag.nl als toegankelijke online omgeving voor jongeren met vragen over hun leven.
Ondersteuning voor gemeenten
Ons team biedt ondersteuning aan gemeenten die willen werken aan zelfregienetwerken. Deze begeleiding omvat onder meer analyse van de lokale situatie, het meeontwikkelen van passende netwerken, scholing van kartrekkers en ervaringsdelers, implementatie van digitale tools en doorlopende ondersteuning bij monitoring en doorontwikkeling.
Gemeenten die meer willen inzetten op preventie, inwoners écht meer regie willen geven of de druk op zorg en ondersteuning willen verlagen, vinden in zelfregienetwerken een logische en praktische volgende stap.
Voor wie meer wil weten over de concrete aanpak van zelfregienetwerken, organiseert Zelfregietool op 19 mei 2026 om 14.00 uur een webinar waarin de bouw en inzet van deze netwerken verder worden toegelicht. Aanmelden kan via onze website.
Wil je meer informatie over onze zelfregienetwerken? Bekijk dan onze speciaal ingerichte pagina.
