Hulp van lotgenoten bij Corona
skip to Main Content

Slaapstoornis

Insomnie/slaapapneu

Een slaapstoornis is een stoornis in de slaappatronen van een persoon of een dier. Sommige slaapstoornissen kunnen interfereren met geestelijke en emotionele functies, wegens hun interferentie met de remslaap of met de non-remslaap, met name de slow-wave sleep. Onderscheid wordt gemaakt tussen agrypnie (het niet kunnen slapen), hypogrypnie (het te weinig slapen), en hypergrypnie (het te veel slapen).

Slaapstoornissen kunnen allerlei oorzaken hebben, zoals het gebruik van bepaalde geneesmiddelen of psychofarmaca, levensomstandigheden, stress of aanleg. Ook zijn er aanwijzingen dat chronische slapeloosheid een gevolg kan zijn van een toestand van overactiviteit of arousal van de hersenen.

Verschillende soorten en oorzaken
Er zijn op dit moment bijna tachtig verschillende slaapstoornissen bekend. Deze zijn in vier groepen te verdelen:

  • Slapeloosheid
  • Parasomnie
  • Slaperigheid overdag
  • Slaap-waakstoornis
  • Insomnie

Ruim 7% van de Nederlanders heeft regelmatig tot vaak last van slapeloosheid, of insomnie. Moeite met inslapen, lang wakker blijven, te vroeg wakker worden en niet meer kunnen inslapen zijn symptomen van slapeloosheid.
 
Bij de meeste mensen is de klacht kortdurend en houdt meestal verband met tijdelijke stress. Wanneer de klachten zich drie of meer nachten per week voordoen en langer dan drie maanden aanhouden, spreken we van chronische slapeloosheid.

Parasomnie
Parasomnie is de verzamelnaam voor slaapstoornissen waarbij mensen tijdens de slaap opvallend gedrag vertonen of opvallende bewegingen maken. Voorbeelden hiervan zijn: slaapwandelen (somnambulisme), nachtelijke angstaanvallen (pavor nocturnus), REM-slaapgedragsstoornis (REM Sleep behavior Disorder of RBD) en perioden van slaapdronkenschap.

Slaap-apneu
Abnormale slaperigheid overdag en ’s nachts met lange uithalen snurken: dat kunnen de verschijnselen van slaap-apneu zijn. Wanneer de adem tijdens de slaap minimaal 20 keer per nacht gedurende minimaal tien seconden stokt, dan spreken medici van slaap-apneu. De patiënt wordt steeds wakker en raakt niet in een diepe slaap. Het slechte slapen wreekt zich overdag: mogelijke gevolgen zijn onder meer slaperigheid, hoofdpijn, slechte concentratie, gedragsveranderingen en depressies.

Slaap-apneu kan veroorzaakt worden door verslapping van spieren, waardoor de tong en de weke delen de ademhaling blokkeren of doordat de hersenen te weinig prikkels geven om te ademen.

Behandeling van slaap-apneu kan onder andere bestaan uit het plaatsen van een zogenoemd CPAP-masker (dat de luchtweg open houdt) of een operatie. Gezette mensen hebben meer kans op slaap-apneu; stoppen met roken en met alcohol drinken kan helpen.

Slaap-waakstoornissen
Een slaap-waakstoornis ontstaat als de biologische klok, die van grote invloed is op ons dag- en nachtritme, ontregeld raakt. Een voorbeeld van een slaap-waakstoornis is narcolepsie. Dit is een aandoening waarbij onweerstaanbare slaapaanvallen zich plotseling voordoen. Dit komt vooral voor tijdens perioden van spanning of juist bij saaie gebeurtenissen. De slaap duurt meestal niet langer dan een half uur. Vaak hebben narcolepsie-patiënten ook last van kataplexie, aanvallen van plotselinge spierverslappingen. Als ze zich bij allerlei emoties – zoals lachen, huilen of woede – opwinden, verliezen mensen met kataplexie vaak de controle over hun spieren en vallen neer. Tijdens de aanval (duurt van enkele seconden tot een minuut) kan men niet spreken, maar het bewustzijn blijft helder en de ademhaling gaat door.

Narcolepsie is ongeneeslijk, maar er zijn wel medicijnen die de symptomen tegen gaan. Ook een vast patroon in het slaap-waak ritme is belangrijk. De symptomen beginnen ongeveer tussen het vijftiende en vijfentwintigste levensjaar. De aandoening wordt in verband gebracht met een beschadiging aan de amygdala in de hersenen. Het is belangrijk dat een medicus de diagnose ‘narcolepsie’ stelt om sociale problemen op bijvoorbeeld school of werk enigszins voor te zijn. Narcolepsie kán erfelijk zijn. 

Back To Top
X